by જkલાનસવિંશ જાડેજા · by જkલાનસવિંશ...

of 120 /120
BY લાનસવશ ડે શંચાક- ળડ ઇનફોકશ એકેેમી રાજકોટ ેખક- જરાતનો ઈતષાશ (ળડ ઇનફોકશ ીકેન)

Upload: others

Post on 23-Oct-2020

21 views

Category:

Documents


0 download

TRANSCRIPT

  • BY જુલાનસવિંશ જાડેજા

    શચંાક- ળર્લ ડ્ ઇનફોકશ એકે્ેમી રાજકોટ ેખક- ગજુરાતનો ઈતતષાશ (ળર્લ ડ્ ઇનફોકશ બ્ીકેન)

    juvansinhTypewriterCick here to join our telegram channel

    juvansinhTypewriter

    juvansinhTypewriterClick here to join our telegram channel

    juvansinhTypewriter

    juvansinhTypewriter

    https://t.me/worldinboxrajkothttps://t.me/worldinboxrajkot

  • 1) ભનુતુ્ર ળમાાતી આનતા આનતાપ્રદેળ કુળસ્થરી ૨) ભોમાકા-સયુાષ્ટ્ર-ગગરયનગય ૩) ક્ષત્રકા-આનતાપ્રદેળ- ભાત્ર ઉતય ગજુયાત- લડનગય ૪) ગપુ્તકા-સયુાષ્ટ્ર ગગરયનગય ૫)ભૈત્રકકાર- રાટ પ્રદેળ વભગ્ર ગજુયાત અંસતભ વભમભાાં ભાત્ર દક્ષીણ ગજુયાત ભાટે પ્રમજાતુાં શત ુાં

    પ્રકરણ-૧ ગજુરાતન અને તળતળધ સ્થલોના ોરાણણક નામો

  • *økwshkík Lkk{fhý *ગજુૉય-પ્રસતશાય યાજલાંળ યાજધાની બીનભાર-ગજુૉયપ્રદેળ---યાજસ્થાન દક્ષીણબાગ-ઉતય ગજુયાત-વભગ્ર ગજુયાત-ગજુૉય દેળ-ગજુૉયસત *વરાંકી-લાઘરેાકાર-ગજુયાત પ્રદેળ- *økwshkík Lkk{Lkku Mkki«Úk{ WÕ÷u¾-ykçkw hkMk ાર્લષનતુ્ર(E.Mk.1233{kt) *økwshkík Lkk{Lkku-fkLnzu«çktÄ 1456-5ÈLkk¼

  • *ેયીપ્રવ અને ટરેભી-- Mkwhk»xÙeÞLk-વોયાષ્ટ્ર *y÷çkYLke {ne LkËe-{neLÿe *ટરેભી-ભપીવા-ભશી નદી *÷krxfk yux÷u ÷kxLkku Mkki«Úk{-WÕ÷u¾ xku÷u{eLkk økútÚk{kt ðu÷kfw÷-ðuhkð¤ *સ્ટેફ- વેયસ્ટવ- વોયાષ્ટ્ર *હ્ુાં એન વાંગ- વાલકુા- વયઠ

  • *કરછ-કરછમં્ મ *વાફયકાાંઠા-શ્વભ્રપ્રદેળ *ભશીકાાંઠા-ભાશમેપ્રદેળ *વયસ્લતીકાાંઠા-વાયસ્લતભાંડર *લડનગય-શાટકેશ્વય *બરૂચ-યેલાખાંડ/ભગૃકુચ્છ *તાી દક્ષીણ બાગ-અયાન્ત પ્રદેળ *ભઢેયા આવાવ-ધભાાયણ્મપ્રદેળ *zktøk, ðkMktËk : rLk»kkËપ્રદેળ

  • *rhÞkýÃkíkLk : {ktzðe

    * LkktËeÃkwhe : LkktËkuË

    *økkuÿnf : økkuÄhk *ËuðÃk¥kLk : «¼kMkÃkkxý *{Äw{íke : {nwðk *ðÄo{kLkÃkwh: ðZðký *n÷Ãkÿ-n¤ðË *ËÄeÃkÿ- ËknkuË *ÄðÕ÷f-Äku¤fk Mktøk{¾uxf :Mkt¾uzk *çkËhrMkrØ-çkkuhMkË ÃkkËr÷ÃíkÃkwh : Ãkk÷eíkkýk

  • *ðxÃkÿf-ðzkuËhk * MkqÞoÃkwh- Mkwhík *«nT÷kËLkøkh-Ãkk÷LkÃkwh *Míkt¼íkeÚko- ¾t¼kík *fÃkoý ðkrýsÞ-fÃkzðts *¾uxf-¾uzk *˼oðíke-z¼kuE *íkk÷æðsÃkwhe-ík¤kò *y{hkðíke- y{hu÷e

  • ૧૮૨૬-ચાર્લવા ભેવન વાંસ્કૃસતની જાણકાયી ૧૮૫૬ કનાર કનીગશાભ-અલળે કાસ્મયગુની વાંસ્કૃતી વભમગા-ઈ ુ૨૩૫૦-૧૭૫૦ ભશત્લણૂા સ્ત્રત-કાંકાર ૧૯૨૧-શડપ્ા-દમાયાભ વશાની-જશન ભાળેર-

    યાલી-ાક ાંજાફ ભન્ટેગભેયી ૧૯૨૨- ભશને જ દય- યખારદાવ ફેનયજી-સવિંધ-ુ

    રાયખાન

    ૨-ષ્પ્ા શસં્કૃતત/ તશધ ુશસં્કૃતતના ગજુરાતમા ંસ્થલો

  • *ગજુયાતભાાં ઉત્ખનન થમેરા સ્થ- યાંગયુ,રથર,ધાલીયા *યાંગયુ- *સખુબાદય *૧૯૩૧-ભાધસ્લારૂ લત્વ *૧૯૫૪ એવ આય યાલ * ધાંધકુા *અભદાલાદ- *ગજુયાતભાાં પ્રથભ સ્થ *ડાાંગય છતયા અલળે- નગય યચના અબાલ

  • રથર- *૧૯૫૪ એવ આય યાલ *વાફયભતી-રીંફડી બગાલ *વયગલારા ગાભ *ધકા *અભદાલાદ *રાળ ન ટેકય *ખાંબાત ન અખાત *તળવેતા- *પ્રાચીન ફાંદય-ગદી-સળિમન ગર્લપની સનળાન લાી મદુ્રા-ગદાભ-ભજદૂય આલાવ-થ્થયની

  • *ધાલીયા ૧૯૬૪-જે ી જળી ૧૯૯૦-૯૧ યલીન્દ્રસવિંશ સલષ્ટ્ટ કયછ બચાઉ ખદીય ફેટ-ભટુાં યણ કટડા- ત્રીસ્તયીમ નગય વ્મલસ્થા ભધ્મનગય જાળમ તાાંફા બટ્ટી ૧૦ અક્ષયલાળાં વાઈન ફડા સલશ્વનુાં વોથી જુનુાં યાંગભાંચ

  • ૩-ૌરાણણક શાહષત્ય અનશુાર ગજુરાતનો ઈતતષાશ

    (૧) ભનુતુ્ર ળમાાતી આનતા આનાતપ્રદેળ કુળસ્થરી ભગૃકુુર *ચ્મલનઋસ + શકુન્મા યેલત-યૈલતક લાત દધીચી લજ્ર અસ્થી દાન-બગલાન ઇન્દ્ર યૈલત કકુધ્ભી+ ફાનાસયૂ વાફયભતી રકનાયે આશ્રભ શરુ યૈલતી+ફરયાભ લાસદેુલ માદલ-દ્વાયભતી-કુળસ્થરી

  • *જૈન તીથાકય નૈભીનાથ ૨૨ તીથાકય ળાંખ સનળાન વમદુ્રલીજમ ઉગ્રવેન અરયષ્ટ્ટનૈભી + યાજીભતી નૈભીનાથ- ઉજ્જ્મત લાત

  • *યાજા વીશફાહ ુ યાજકુભાય સલજમ દેળસનકાર વાયા સવિંશરદ્વી ભદુયા ાાંડમ યાજકુભાયી શ્રીરાંકા સવશરી પ્રજા અનયુાધાયુ દીલાંળ/ભશાલાંળ ારીબાા શ્રીરાંકા ફોદ્ધ ધભાગ્રાંથ

  • *મૌયડ શામ્રાજ્યની સ્થાના ની ળૂડભતૂમકા *સવકાંદય-જન્ભ ઇ ુ૩૫૬- *સતા-યાજા રપગર-ભેસવડસનમા ભક્દુનીમા *સવકાંદયના ગરુુ- અયસ્ત/ુ એયીસ્ટૉટર *બાયતીમ વયશદ આબીકુભાય/ળસળગપુ્ત ળયણાગસત-(જેરભ-સવિંધ ુનદી) *યાજા યવ (જેરભ ગચનાફ)-રશદેશ્ાવ નુાં યધુ્ધ *વ્માવ નદી *ફેફીરન ભાાં મતૃ્મ ૩૨૩ *ઈજીપ્ત દફ્નાલાલભાાં આલે *(તક્ષસળરા-આચામા ચાણક્ય-ધનનાંદ-અભાન-ચાંદ્રગપુ્ત)

  • ૪-મૌયડકાલ*૩૨૨-૧૮૫ ઈ ુળાવનકા ગગરયનગય ગજુયાત –બાયત ાટરીતુ્ર *ચાંદ્રગપુ્ત-સ્થાક- *૩૦૫-વેર્લયકુવ-શરેેના/કનાગરમા(શયેાત/કાંધાય/કાબરુ/ભકયાન) ભેગસ્થાનીવ-ઈન્ડીકા----- *જૈનધભા વબા-૨૯૮ *જૈન ધભા બદ્રફાહ-ુભેસયુ-શ્રલણફેરગરા-ચન્દ્રગીયી- * ૩૨૨-૨૯૮- ચાણક્ય-સલષ્ટ્ણગુપુ્ત-કોરટર્લમ ગફન્દુવાય- ૨૯૮-૨૭૨ આજીલક વાંપ્રદામ-અભીત્રઘાત/સવિંશવેન/ભદ્રવાય ભશાભાત્મ-ચાણક્ય-ખર્લરાટક વીરયમા-એન્ટીઓક્વ-ડામનેસભમવ-અંજીય/દારૂ/દાળાસનક

  • અળક- ૨૬૯-૨૩૨ યાજકુભાય તયીકે-તક્ષસળરા ફલ ગશૃયદુ્ધ-૪ લા-બાઈ સળુીભ કગરિંગ યદુ્ધ-૨૬૧ ફોદ્ધ ધભા- ધભાાંદેળ-ઉગપુ્ત- દીક્ષા-નીગ્રથ ફોદ્ધ ધભાવબા- અળક સળરારેખ-જુનાગઢ- દાભદયકુાંડ- ૧૪-ધભા આજ્ઞા-ારી બાા બ્રાહ્મી રીી વાંપ્રસત જૈન ધભા અનવુયનાય-ગજુયાત ના પ્રાચીન જૈન સલશાય ફાંધાલનાય અંસતભયાજલી બશૃદ્રથ- વેનાસત ષુ્ટ્મસભત્ર શૃાંગ શત્મા

  • સદુડન તલાળ

    સફુો કાયડ નદી

    ચાંદ્રગપુ્ત ષુ્ટ્ગપુ્ત તાલ ફાંધવ્યુાં સલુણાયેખા નદી/રાળીની નદી

    અળક તુાસ્પ સવિંચાઈ ભાટે નશયે

    રુદ્રદાભન સલુીળાખ યીેય સ્કન્દગપુ્ત ણાદત યીેય-

    તુ્ર-ચક્રગરત-નગયળેઠ-સલષ્ટ્ણ ુભાંરદય

  • *ળધ- કનાર જેમ્વ ટડ-૧૮૨૨ *રીી ઉકેરલાન પ્રમાવ- જેમ્વ પ્રીન્વે ૧૮૩૮ *વાંણૂા યીતે ઉકેરનાય બગલાનરાર ઈન્દ્રજી

  • *5rù{ ¼khíkLkk þf hksðe *૧.LkkrMkfíkLkwt ûknhkík hksfw¤- {wÏÞ çku hkò ¼q{úf, નષાન- ૨-WßsiLkLkwt fkËo{f hksfw¤- Ãkrù{e ûkºkÃkkuLkk hksfw¤{kt ÷ktçkk{kt ÷ktçkw þkMkLk fhLkkh fq¤ níkwt. yk ðtþLkku MÚkkÃkf hkò [kükLk níkku. ચükLkLkk Ãkkiºk {nkûkºkÃk YÿËk{Lk Ãkrù{e ûkºkÃkkuLkk MkkiÚke þrõíkþk¤e hkò

  • *økwÃík hksðe hk{økwÃík Ãkh þf hksðe YÿrMktn-3 yk¢{ý fhe íkuLku nhkðu Au yLku íkuLke ÃkíLke ÄúwðMðkr{Lke ËuðeLku ÷E òÞ Au. Ãkhtíkw hk{økwÃíkLkk ¼kE

    [ttÿøkwÃík-2 YÿrMktn-3 5h yk¢{ý fhe íkuLku nhkðeLku Lkkþ fhu Au. yk fkhýu [tÿøkwÃík-2‘þfkrh’ íkhefu yku¤¾kÞ Au.

  • *શ્રીગપુ્ત- સ્થાક ૨૪૦-૨૮૦ *ઘટકત્લચગપુ્ત ૨૮૦-૩૧૯ *ચાંદ્રગપુ્ત-૧ ૩૧૯-૩૩૫ લાસ્તસલક સ્થાક *વમદુ્રગપુ્ત ૩૩૫-૩૭૫ રશન્દન નેગરમન,લીણાલાદન સવક્કા *યાભગપુ્ત ચાંદ્રગપુ્ત-૨ ૩૭૫-૪૧૪ ગજુયાત ગપુ્ત લાંળ સ્થાક ધ્રલુસ્લાભીનીદેલી દેસલચન્દ્રગપુ્ત-સલક્રભારદત્મ-સલક્રભ-લૈતાર ળક-રુદ્રસવિંશ-૩ ઉજ્જજૈન-યાજધાની

  • કુભાયગપુ્ત ૪૧૪-૪૫૫ કાતીકીમ બક્ત ભય સનળાન લાા સવક્કા નારાંદા સલદ્યાીઠ, હણુ આક્રભણ ળરૂઆત સ્કન્દગપુ્ત રુુગપુ્ત ૪૫૫-૪૬૭ ૪૬૭-૪૭૩ સદેુળાન તાલ,અંસતભ ગપુ્ત ભૈત્રકલાંળ-વેનાસત બટાકા ળક્ક્તળાી યાજા ગપુ્તકા- સલુણાયગુ યાજબાા-વાંસ્કૃત યાજગચહ્ન-ગરુડ સલષ્ટ્ણગુપુ્ત ૫૫૦

  • hksÄ{o : þið 1- ¼èkfo 2-ÄhMkuLk-1 3-ÿkuýrMktn 4- ÄúwðMkuLk-1 5- Äh5è 6-øk]nMkuLk 7- ÄhMkuLk-2 8-rþ÷krËíÞ-1 9-¾høkún-1 10- ÄhMkuLk-3 11- ÄúwðMkuLk-2 Ëuh¼è 12-ÄhMkuLk-4 rþ÷krËíÞ-2 13- ÄúwðMkuLk ºkeò 14-¾høkún çkeò 15-rþ÷krËíÞ-3 16-rþ÷krËíÞ-4 17-rþ÷krËíÞ-5 18-rþ÷krËÞ-6 19-rþ÷krËíÞ-7 {iºkfðtþLkku ytrík{ hksðe.

  • *MÚkkÃkf : સલજમવેન ¼èkfo *hksÄkLke sqLkkøkZÚke ðÕ÷¼e ¾MkuzLkkh: ¼èkfo *ðÕ÷¼e rðãk5eXLkku MÚkkÃkf : ÄhMkuLk-1 *siLk Ä{oLke «Úk{ {nkÃkrh»kË ÄúwðMkuLk-1Lkk Mk{Þ{kt E.Mk.512{kt ¼hkE. *n»koðÄoLkLkku s{kE (Mk{fk÷eLk): ÄúwðMkuLk-2 *Ìkw yuLk Mktøku E.Mk.640{kt ÄúwðMkuLk-2Lkk Mk{Þ{kt ð÷¼e rðãk5eXLke

    {w÷kfkík ÷eÄu÷e níke.

  • *n»koðÄoLkLkku Ëkurnºk : ÄhMkuLk-4 *[eLke Þkºke EríMktøku ¼khíkLke çku {wÏÞ rðãkÃkeX{kt ð÷¼e rðãkÃkeXLke økýíkhe

    fhe níke.

    *yk ¼wtÃkkLku økwshkíkLke «Úk{ †e þkMkLkfíkko íkhefu çknw{kLk {¤u Au. *ધયવેન-૪-‘hkðý ðÄ’Lkku h[rÞíkk frð ¼èe Ëhçkkયીtu *ધભાાદીત્મ તયીકે ઓખામ છે-સળરારદત્મ-૧ *E.Mk.788{kt ð÷¼eLkk ðu5khe fkfw ðkrýÞkLkk yk{tºkýÚke rMktÄLkk Mkwçkk

    Mk÷e{ ÞwrLkMke/શાકેભ રશળાભ yu ð÷¼e Ãkh yk¢{ý fhe íkuLkku Lkkþ fÞkuo níkku-સળરારદત્મ-૭ *ytrík{ hkò : rþ÷krËíÞ-7

  • મૈત્રક ળંના શમકાીન રાજળંો økkhw÷f ðtþ

    hksÄkLke Vtf«Mkúðý

    MkIÄð ðtþ

    hksÄkLke : ½q{÷e [kÃk ðtþ

    ðZðký

    ºkifqxf ðtþ

    hksÄkLke rðsÞkrLkhwØÃkwh

    fxåÞwrh ðtþ (f÷[wrh)

    hksÄkLke {krn»{íke

  • [kn{kLk ðtþ

    hksÄkLke ytf÷uïh

    MkuLÿf ðtþ

    hksÄkLke LkðMkkhe

    hk»xÙfqx ðtþ

    {kLÞ¾ux økwsohLk]Ãkrík ðtþ

    hksÄkLke LkktËeÃkwh-¼hwfåA

    økwsoh «ríknkh ðtþ

    yhçkkuLkk yk¢{ýÚke Lkkøk¼x çkeòyu E.Mk.815{kt Mkku{LkkÚk {trËhLkwt

    ºkeSðkh rLk{koý fhkðu÷wt.

  • *સતા-જમસળખયી *ભાતા-રૂસુાંદયી *ભાભા-સયુા *ગરુુ-ળીરગણુશયૂી *ભશાભાત્મ-લગણક જામ્ફ *શ્રીદેલી ધભાની ફશને-યાજસતરક *સભત્ર- *અણરશર બયલાડ-અણરશરલાડ ાટણ ઇવ ૭૪૬ *વેનાસત ચાાંયાજ લગણક-ચાાંાનેય *ðrýf òBçk-{nk{kíÞ *ાંચાવયા ાશ્વાનાથ ભાંરદય ાટણ

  • {neÃkíkhk{ YÃkhk{ Lke÷ftXu ðLkhks [kðzku Lkk{f

    Lkð÷fÚkk ÷¾u÷e Au.

    ðLkhks [kðzk

    Þkuøkhks

    ûku{hks

    ¼qÞzhks-híLkkrËíÞ

    ðirhrMktn

    Mkk{tíkrMktn

  • *વરાંકી લાંળ ૯૪૨-૧૨૪૪ *ગજુયાતન સલુણાયગુ *યાજબાા-વાંસ્કૃત

  • • {kíkk - ÷e÷kËuðe

    • rÃkíkk - hkrshks

    • Ãkwºk - [k{wtzhks

    • {k{k - Mkk{tíkrMktn

    •Áÿ{nk÷Þ - rMkØÃkwh

    {wtò÷ËuðMðk{eLkku «MkkË - yýrn÷ðkz

  • *[wzkMk{k hkò økúnrhÃkw -ðk{LkMÚk¤eLkk (ðtÚk÷e) *hkò ÷ûk-fåALkk frÃk÷fkuè(fuhkfkux) *çkkhÃk-÷kx *hkò ÄhýeÄh-ykçkwLkk Ãkh{kh hkòLku {q¤hksu ÃkkuíkkLkku Mkk{tík çkLkkÔÞku níkku. *©eMÚk÷ (rMkØÃkwh)-{q¤hks «Úk{u yrøLk«ðuþ

  • 4.Ëw÷o¼hks (E.Mk. 1010-1022)

    *Ãkkxý{kt Ëw÷o¼ Mkhkuðh (su ÃkkA¤Úke Mkn†r÷tøk ík¤kð fnuðkÞwt) * Ãkkxý{kt Mkkík {k¤Lkku Äð÷øk]n

  • *5.¼e{Ëuð «Úk{ (E.Mk. 1022-1064)

    *çkkýkð¤e ¼e{Ëuð • rÃkíkk - Lkkøkhks

    • hkýe - WËÞ{íke, çkfw÷kËuðe

    • Ãkwºk - fýoËuð, ûku{hks

    • ð»ko 1026-{n{Ë økÍLke-Mkku{LkkÚk {trËh-¼e{Ëuð «Úk{u fåALkk ftÚkfkuxLkk rfÕ÷k

    *ykçkwLkk hkò Ãkh{kh ÄtÄwf-nhkðeLku ykçkwLkku ËtzLkkÞf-rð{÷íktºke-ykrËLkkÚkLkwt ykhMk{trËh-rð{÷ðMkne-ytçkkS LkSf fwt¼krhÞkLkk Ëuhk

  • *¼e{Ëuð «Úk{Lkwt MÚkkÃkíÞ * Mkku{LkkÚk {trËh (ÃkÚÚkhLkwt) : ¼e{Ëuð «Úk{ *• {kuZuhk MkqÞo{trËh : ¼e{Ëuð «Úk{ *• hký fe ðkð : hkýe WËÞ{íke - જમા પ્રકાયની લાલ, ૭ ભા,

  • *6.fýoËuð Mkku÷tfe (E.Mk. 1064-1094)

    *÷kx «ËuþLkk çkkhÃk ðtþLke Mk¥kkLkku ytík-ºki÷kuõÞ{Õ÷ rçkhwË *fýoËuð Mkku÷tfeLkk ÷øLk fýkoxfLkk-[tÿÃkwhLkk hkò sÞfuþeLke Ãkwºke

    {ÞýÕ÷kËuðe ({eLk¤Ëuðe) MkkÚku ÚkÞk níkk.

    * fk~{ehLkku frð rçkÕný -fýoËuð yLku {eLk¤ËuðeLke «ýÞfÚkk Ëþkoðíke Lkkrxfk ‘fýoMkwtËhe’Lke h[Lkk fhe níke.

    *fýoËuð Mkku÷tfeyu ykþkÃkÕ÷eLkk ykþk ¼e÷ MkhËkhLku nhkðe nk÷Lkk y{ËkðkË WÃkh fýkoðíkeLkøkhLke MÚkkÃkLkk fhe níke.

    *MÚkkÃkíÞ *fku[hçkËuðeLkku «MkkË (fýkoðíke Lkøkh) • sÞtríkËuðeLkwt Ëuðk÷Þ (fýkoðíke Lkøkh) *• fýoMkkøkh ík¤kð (fýkoðíke Lkøkh) • fýo{uhw «MkkË (Ãkkxý)

  • *7.rMkØhks sÞrMktn (E.Mk. 1094-1142)

    *• sL{ :Ãkk÷LkÃkwh *• {kíkk : {eLk¤Ëuðe *• rÃkíkk : fýoËuð Mkku÷tfe *• økwhw : yk[kÞo nu{[tÿk[kÞo *• ÷~fhe íkk÷e{ {u¤ðe : þktíkw {tºke *• Ë¥kf Ãkwºke : fkt[LkËuðe (þkft¼heLkk [kinký yýkuohks MkkÚku íkuLkk ÷øLk ÚkÞu÷)

    *‘Mk½hksuMktøk’Lkk h[rÞíkk : {rnÃkíkhk{ YÃkhk{

  • *rMkØhks sÞrMktn Ãkhk¢{

    *MkkuhX rðsÞ-E.Mk.-1110-MkkuhXLkk ËtzLkkÞf íkhefu rLkBÞk : Mkßs{tત્રી

    *MkkuhX rðsÞ {kxu «MÚkkLk fÞwO íÞkhu sÞrMktnu ºki÷kuõÞøktz yLku MkkuhX Ãkh rðsÞ «kÃík fhe ‘rMkØ[¢ðíkeo’ rçkhwË Äkhý fÞwO níkwt.

    *hkýfe Ëuðe ðZðký ÃkkMku Mkíke ÚkÞk *rMkØhks sÞrMktnu røkhLkkh Ãkh Lku{eLkkÚkLkk ÷kfzkLkk {trËhLke søÞkyu ÃkÚÚkhLkk {trËhLkwt rLk{koý fhkÔÞw

  • *u{k¤ðk rðsÞ-E.Mk.-1135-36 *• {k¤ðk SíkÚke rMkØhks sÞrMktn ‘yðtríkLkkÚk’ íkhefu yku¤¾kÞk. *• íkuyku {k¤ðkLkk ¼kushkòLkku «rMkØ økútÚk ¼tzkh Ãkkxý ÷E ykÔÞk yLku íku{Lkk

    ¼kusÔÞkfhý ÃkhÚke rMkØhksLkk Mkr¢Þ «kuíMkknLkÚke nu{[tÿk[kÞoLku

    rMkØnu{þçËkLkwþkMkLkLke h[Lkk fhðkLke «uhýk {¤e.

    *rMkØhks sÞrMktnLke çkçkohf Ãkh Sík

    *{nkuçkf (çkwtËu÷¾tz) Ãkh [zkE

    *ÃkþwðÄ rLk»kuÄLkku rLkýoÞ *rMkØhks sÞrMktnLkwt MÚkkÃkíÞ *hwÿ{nk÷Þ Mkn†r÷tøk Mkhkuðh : Ãkkxý{kt *z¼kuELkku rfÕ÷k ͪÍwðkzkLkku rfÕ÷ku *{÷kð ík¤kð {wLkMkh ík¤kð

  • *rMkØhks sÞrMktnLkk økwhw nu{[tÿk[kÞo (E.Mk. 1089 - 1173)

    *sL{ :ÄtÄwfk *{q¤Lkk{ :[ktøkËuð *Ëeûkk Mk{Þu íkuykuLkwt Lkk{ Mkku{[tÿ hk¾ðk{kt ykÔÞwt níkwt *rðØkLk yk[kÞo Ëuð[tÿMkqrh íku{Lkk Ëeûkkøkwhw, rþûkkøkwhw yLku ðãkøkwhw níkk. *nu{[tÿk[kÞoLkwt Mk{krÄMÚk¤ þuºkwtsÞ Ãkðoík WÃkh ykðu÷wt Au. *fr÷fk÷Mkðo¿kLkwt rçkhwË *{n¥ðLke f]ríkyku *rMkØnu{þçËkLkwþkMkLk,yr¼ÄkLk r[tíkk{rý, ËÞk©Þ

  • *8.fw{khÃkk¤ (E.Mk. 1142-1173) - økwshkíkLkku yþkuf

    *fw{khÃkk¤u ÔÞkfhý rð»kÞf ‘økýËÃkoý’ økútÚk ÷ÏÞku. *• rÃkíkk - rºk¼wðLkÃkk¤ *• hksÃktrzík - nu{[tÿk[kÞo *• Ä{o - þiðÄ{eo íÞkhçkkË siLkÄ{eo *• rçkhwË - økwshkíkLkku yþkuf

  • *• fw{khÃkk¤u ykLktËÃkwh yux÷u ðzLkøkh Vhíku fkux

    *nu{[tÿk[kÞoLkk MkíMktøk îkhk siLk Ä{o ytøkefkh fÞkuo yLku hkßÞ{kt {ktMk, {rËhk ðøkuhu çkkçkíkku Ãkh «ríkçktÄ Vh{kÔÞku.

    *fw{khÃkk¤u yÃkwrºkfk ÄLkLke «Úkk Mk{kÃík fhe ËeÄe níke. yk «Úkk ytíkøkoík yÃkwºk-rðÄðkLkwt ÄLk sÃík fhe ÷uðkLkku ¾kuxku rhðks níkku. yk «ÚkkLku hwËíke-

    rð¥k

    *fw{khÃkk¤u Ãkkxý{kt Ãkxku¤kLke þYykík fhkðe níke. *fw{khÃkk¤Lkwt MÚkkÃkíÞ *• fw{khÃkk¤u Mkku{LkkÚk {trËhLkku rsýkuoØkh fhkÔÞku níkku. *• yýrn÷ðkz Ãkkxý{kt fw{k¤Ãkk¤uïh Lkk{f rþðLkwt {trËh çktÄkÔÞwt. *røkhLkkh Ãkh ÃkøkrÚkÞkLkwt çkktÄfk{

  • *9.ysÞ5k¤ (E.Mk. 1173-76) *• rÃkíkk - {rnÃkk÷ *• hkýe - LkkrÞfkËuðe, fÃkwohËuðe *• Ãkwºk - {w÷hks çkeòu yLku ¼e{Ëuð çkeòu (½ýk EríknkMkfkhku ¼e{Ëuð

    çkeòLku {q¤hks çkeòLkk fkfk yux÷u ysÞÃkk÷Lkk ¼kE Ëþkoðu Au.)

  • *¼e{Ëuð çkeòu (E.Mk. 1178-1242) *Mkku÷tfe ðtþ{kt ¼e{Ëuð çkeòyu MkkiÚke ÷ktçkw þkMkLk fÞwO *• ¼ku¤k¼e{ *¼e{Ëuð çkeòyu Mkku{LkkÚk {trËh{kt {u½æðrLk fu {u½LkkË Lkk{f {tzÃk

    fhkÔÞku.

    *{nt{Ë ½kuheLkk Mkqçkk fwíçkwÆeLk yiçkfu E.Mk.1194yLku E.Mk.1197{kt yk¢{ý fÞwO níkwt su{kt ykçkwLkk hkò Äkhkð»ko yLku íkuLkk ¼kE «n÷kËTLkËuð

    yLku hkýk ÷ðý«MkkËu ¼e{Ëuð çkeòLku {ËË fhíkk {wrM÷{ VkisLku Ãkhík

    Vhðwt Ãkzâwt níkwt.

    *yÕík{Mk þBMkwÆeLku økwshkík Ãkh yk¢{ý fÞwO íÞkhu ðMíkwÃkk¤u ykçkwLkk hkò Äkhkð»ko ÃkkMku {wMkરી{ VkusLku ykçkwLkk ½kx{kt Wíkhkðe íkuLku nhkðe níke.

    *12.rºk¼wðLkÃkk¤ (E.Mk. 1242-44) *Mkku÷tfe ðtþLkku AuÕ÷ku hkò

  • *ðk½u÷k-Mkku÷tfe ðtþ...

  • *1.ðeMk÷Ëuð ðk½u÷k (E.Mk. 1244-1262) *ðeMk÷Ëuð ðk½u÷kyu ðk½u÷k ðtþLke MÚkkÃkLkk fhe ÃkkxýLke økkËe Mkt¼k¤e. * z¼kuE (˼oðíke)Lkk rfÕ÷kLkwt Mk{khfk{ fhkÔÞwt yLku z¼kuELkk rfÕ÷k{kt ykðu÷

    ðiãLkkÚk {nkËuðLkk {trËhLkku Ãký rsýkuoØkh fhkÔÞku.

    *ðeMk÷ËuðLkk þkMkLk{kt ÷ktçkku Ëwfk¤ Ãkzíkk-íkuýu fxf ík¤kðLke h[Lkk fhkðe yLku ÷kufkuLku fk{ yÚkuo hkuShkuxe ykÃke. yk fkÞo{kt íkuLku fåALkk ¼ÿuïhLkk LkøkhþuX

    søkzwþknu Ãký AwxknkÚku yLkks ykÃkeLku {ËË fhe níke

  • *2.yswoLkËuð ðk½u÷k (E.Mk. 1262-1275) *røkhLkkh Ãkðoík Ãkh siLk Ä{oLkk 23{k íkeÚkOfh 5kïoLkkÚkLkwt ËuhkMkh çktÄkÔÞwt íku{s

    huðíke fwtzLkku SýkuoØkh fhkÔÞku

  • *3.hk{Ëuð ðk½u÷k (E.Mk. 1275)

    *4.MkkhtøkËuð ðk½u÷k (E.Mk. 1275-1296) *íkuýu Mkku{LkkÚk {trËhLkku rsýkuoØkh fhkÔÞk

    *5.fýoËuð ðk½u÷k (E.Mk. 1296-1304) *• økwshkíkeLke «Úk{ Lkð÷fÚkk ‘fhý½u÷ku’Lkk ÷u¾f - LktËþtfh {nuíkk *{nk{kíÞ {kÄðLku *yÕ÷kWÆeLk ¾÷Syu íkuLkk çku MkuLkkÃkrík LkwMkhík¾kLk yLku W÷w½¾kLkLk * Mkku{LkkÚk {trËh ÷qtxâw, *hkýe f{÷kËuðe *Ãkkxý{kt Mkhðh¾kLkLku LkkrÍ{

  • *Ãkkxýu {wrM÷{ nfq{ík Vøkkðe ËeÄe yLku fýoËuð Ãkkxý Ãkhík VÞko níkk.

    *• yÕ÷kWÆeLk ¾÷Syu sneત{ yLku Ãkt[{ની Lkk{f çku MkhËkhkuLku økwshkík Ãkh çkeS ð¾ík [zkE fhðk {kufÕÞk yLku fýoËuð ykþkð÷ ÚkE Ëuðrøkrh

    ÃknkUåÞk, ßÞkt ËuðrøkrhLkk hkò hk{[tÿyu fýoËuðLku yÕ÷kWÆeLk ¾÷S Mkk{u

    hkßÞk©Þ ykÃÞku

    *yÕ÷kWÆeLk ¾÷SLkk {q¤ ¾t¼kíkLkk yuðk MkuLkkÃkrík {÷uf fkVqhu Ëuðrøkrh Ãkh [zkE fhe yLku {÷uf fkVqh yLku fýoËuð ðå[u çkkøk÷ký{kt ÞwØ ÚkÞwt Ãkhtíkw ytíku

    fýoËuðu Ëuðrøkrh ÚkE íku÷tøkના økÞk yLku {]íÞw ÃkkBÞk.

  • *ðMíkwÃkk¤ yLku íkusÃkk¤

    *økwshkíkLkku çkeòu MkwðýoÞwøk yux÷u ðMíkwÃkk¤-íkusÃkk¤Lkku Mk{Þøkk¤k *ðMíkwÃkk¤Lku frð íkhefu ðMktíkÃkk¤ Lkk{Úke yku¤¾ðk{kt ykðíkk. ðMíkwÃkk¤

    Ãkkuíku rðîkLk yLku frð níkku. íkuýu ‘LkhLkkhkÞýLktË’ yLku ‘ykrËLkkÚk †kuík’ નાભના ગ્રાંથ રગખમા છે

    *ðMíkwÃkk¤Lkk ÃkíLkeLkwt Lkk{ ÷r÷íkkËuðe yLku íkusÃkk¤Lkk ÃkíLkeLkwt Lkk{ yLkwÃk{kËuðe níkwt. yk çktLku ËuhkýesuXkýeyu Ëu÷ðkzkLkk {trËhku{kt Ëuhkýe-

    suXkýeLkk økku¾÷kLke h[Lkk fhkðe níke íku{s íÞkt Ëuhkýe-suXkýe {trËh Ãký

    ykðu÷wt Au.

    *ðMíkwÃkk¤u røkhLkkh Ãkðoík Ãkh ðMíkwÃkk¤ rðnkh yLku ÃkkïoLkkÚk rðnkh íku{s þuºkwtsÞ Ãkðoík Ãkh ELÿ{tzÃk çktÄkÔÞku níkku

    *ykçkw-Ëu÷ðkzk{kt íkusÃkk¤u ÷qýðMknefk Lkk{f [iíÞ Ãký çktÄkÔÞwt níkwt. *ðMíkwÃkk¤ yLku íkusÃkk¤Lkk økwhw - rðsÞMkuLkMkqrh níkk

  • *økwshkík{kt ¾÷S ðtþ ૧૨૯૯-૧૩૨૦ *økwshkíkLkku «Úk{ {wrM÷{ ðneðxËkh - Mkhðh¾kLk (E.Mk.1299) *økwshkíkLkku «Úk{ {wrM÷{ Mkqçkku - y÷Ãk¾kLk (E.Mk.1304) *økwshkík{kt íkw½÷f ðtþ ૧૩૨૦-૧૪૦૪ *Vnoíkw÷ {wÕf yLku EzhLkk hkð hý{÷SLkk ÞwØ{kt MkqçkkLke ¼Þtfh nkhLkwt ðýoLk

    frð ©eÄh ÔÞkMku hý{÷ AtË{kt MkwtËh heíku fÞwO Au.

  • *økwshkíkLke Mðíktºk MkÕíkLkík (E.Mk.1403-1573)

  • *{wnB{Ëþkn «Úk{ (íkkíkkh¾kLk- E.Mk. 1403-04) *{wÍ^Vhþkn «Úk{ (ÍVh¾kLk - E.Mk. 1407-1411) *LkkrÍ{ Vnoíkw÷ {wÕf ÍVh¾kLkLku økwshkíkLke Mk¥kk Lk MkkUÃkíkk ÍVh¾kLk økwshkík Ãkh yk¢{ý fhe Vnoíkw÷Lku {khe Lkk¾e íku{s

    rËÕneMkÕíkLkík ðíke økwshkíke Mk¥kk Mkt¼k¤u Au. íkuLke ÞwØLke Sík{kt ÍVh¾kLk SíkÃkwh økk{ ðMkkðu Au. *ÍVh¾kLkLke Mkku{LkkÚk Ãkh [zkE-y{hu÷eLkk yhrX÷k-Mk{rZÞk¤kLkk hksðe n{ehS økkurn÷ yLku ðuøkzk ¼e÷ þneË ÚkÞk yLku ÷k¾çkkEyu {hrþÞk økkÞk níkk

  • *yn{Ëþkn «Úk{ (E.Mk.1411-1442) *fýkoðíkeLkøkhLku yn{ËkçkkË *çkkËþkn yn{Ëþkn Ãkkuíku *- Mktík þu¾ yn{Ë ¾xwøkts çkûk (çkkËþkn *yn{ËþknLkk økwhw) *- yn{Ë Íw÷ (ÃkkxýLkku fkÍe) *- {÷uf yn{Ë *nkÚk{íke LkËeLkk rfLkkhu E.Mk.1426{kt yn{ËLkøkh ðMkkÔÞwt, su

    yn{ËLkøkhLku fwtðh rnt{íkrMktnLkk Lkk{ ÃkhÚke rnt{íkLkøkh Lkk{ {éÞwt, su

    nk÷{kt MkkçkhfktXk rsÕ÷kLkwt {wÏÞ {Úkf Au

    *ðktxk ÃkØrík *yk «Úkk E.Mk.1545MkwÄe [k÷w hne yLku {n{qËþkn ºkeòLkk Mk{Þ{kt íku çktÄ

    ÚkE, íku {w½÷ çkkËþkn yfçkhu Vhe þY fhe

  • *çkkËþkn yn{ËþknLkk çkktÄfk{

    *hksøkZ (¼ÿLkku rfÕ÷ku) *ºký Ëhðkò *yn{ËþknLkku hkuòu (çkkËþknLkku nShku) *hkýeLkku nShk *yn{ËLkøkhLkku rfÕ÷ku • nkÚk{íke LkËeLkk rfLkkhu nk÷ rnt{íkLkøkh{k

    *ò{k {rMsË • ºký Ëhðkò ÃkkMku (økwshkíkLke MkkiÚke {kuxe {rMsË)

  • *fwíçkwÆeLk yn{Ëþkn (E.Mk. 1451-1459) *E.Mk.1451{kt 5kuíkkLke ÞkË{kt nkusu fwíçk ík¤kðLke h[Lkk fhkðe níke, su

    nk÷{kt fktfrhÞk ík¤kð íkhefu yku¤¾kÞ Au.

    *fwíçkwÆeLk yn{Ëþknu ík¤kðLke {æÞ{kt LkøkeLkkðkze Lkk{u yku¤¾kíke søÞkyu {nu÷ yLku MkwtËh çkkøk çkLkkðu÷ku níkku.

  • *{n{qËþkn çkuøkzku (E.Mk.1459-1511) *{q¤ Lkk{ Víkun¾kLk *LkkMkwhwÆeLk {nu{qËþkn Lkk{ Äkhý fhe økwshkíkLkku Mkw÷íkkLk *økwshkíkLkk yfçkh íkhefu Ãký yku¤¾ðk{k *[ktÃkkLkuh yLku sqLkkøkZ yu{ çku økZ SíÞk nkuðkLku fkhýu çkuøkzku fnuðkÞ Au. *{nt{Ë çkuøkzk îkhk rðrsík rðMíkkh *• [ktÃkkLkuh -ÃkíkE hkð¤- {wnB{ËkçkkË *• sqLkkøkZ -hk’{ktzr÷f-{wMíkVkçkkË *• îkhfk - ðeh ¼e{S-મસુ્ત્પાનગય *økwshkík{kt íkkuÃkLkku Mkki«Úk{ WÃkÞkuøk {nt{Ë çkuøkzkyu fÞkuo nkuÞ íkuðwt {LkkÞ Au.

  • *{nu{qË çkuøkzkLkk Mk{ÞLkk çkktÄfk{ *Mkh¾usLkku hkuò *þkn yk÷{Lkku hkuòu • rþÞk¤ku - sqLkkøkZ{kt *hkýe YÃk{íkeLke {rMsË *[ktÃkkLkuhLke ò{e {rMsË • WLkk¤ku -

    y{ËkðkË{kt

    *ËrhÞk¾kLkLkku ½wB{x • [ku{kMkw - [ktÃkkLkuh{k *hkýe rMk«eLke {rMsË *ËkËk nrhLke ðkð *yzk÷sLke ðkð રૂડાફાઈ-લીયસવિંશ લાઘેરા દાંડાશી *y{ËkðkË þnuh Vhíku fkux çkLkkðe çkkh ËhðkòLke h[Lkk *çkuøkzkyu ðMkkðu÷k Lkøkh • ðkºkf LkËe rfLkkhu - {nu{ËkçkkË-[ktËk-Mkqhs {nu÷-¼B{rhÞk fqðk

  • *çknkËwhþkn (E.Mk. 1526-1537) *r[¥kkuz Ãkh yk¢{ý-rð¢{rsík *nw{kÞw yLku çknkËwhþkn

    *ÃkkuxowøkeÍkuyu çknkËwhþknLku snks Ãkh çkku÷kðe fÃkxÚke {khe LkkÏÞku *Mktøkeíkfkh çkisLkkÚkLkwt {q¤ Lkk{ {tsw fu Ãktrzík ðisLkkÚk r{© níkwt. íku

    çknkËwhþknLkk ËhçkkhLkku «rMkØ Mktøkeíkfkh níkku, yk[kÞo nrhËkMkLkk MktÃkfo{kt

    ykðíkk íkuLkk rþ»Þ çkLÞk níkk. yfçkhLkk ËhçkkhLkku Mktøkeíkfkh íkkLkMkuLk Ãký nrhËkMkLkku rþ»Þ níkku. *{wÍVVhþkn ºkeòu (E.Mk. 1561-1573) ytrík{ Mkw÷íkkLk

  • {w½÷ fk¤{kt økwshkík {w½÷ Mkk{úkßÞLkk MÚkkÃkf çkkçkh {w½÷ çkkËþkn nw{kÞwyu økwshkík Ãkh yk¢{ý {ehÍk y~fheLku økwshkíkLkku ðneðx yfçkh y{eh Erík{k˾kLku yfçkhLku økwshkík ykððk {ehÍk yÍeÍ fkufk økwshkíkLkku «Úk{ {w½÷ Mkqçkku çkLÞku yfçkhu økwshkík rðsÞLke ÞkË{kt VíkunÃkwh rMk¢e ¾kíku çkw÷tË ËhðkòLke

    h[Lkk fhkðe níke. વભનાથ ભાંરદય ની જૂાની ળરૂઆત કયાલે છે

  • *¼q[h {kuheLkwt ÞwØ *y{ËkðkËLkk fk¤wÃkwh ¾kíku ykðu÷e þkne xtfþk¤{kt {w½÷ þnuLkþknLkk

    rMk¬kyk ડલાની ળરૂઆત *yfçkhu LkðMkkheLkk ÃkkhMke Ä{oøkwhw ËMíkwh {nuhSLku 100 rð½k s{eLk ykÃke

    níke. *snktøkeh *snktøkehLkk þkMkLk{kt y{ËkðkËLke xtfþk¤Lkk WÃkhe yrÄfkhe íkhefu y¾ku fkÞo

    fhíkku. *E.Mk.1608{kt snktøkehLkk Ëhçkkh{kt ykððk ytøkúus fuÃxLk nkurftøMk nuõxh

    Lkk{Lkk ðnký{kt Mkwhík çktËhu WíkÞkuo níkku Ãkhtíkw snktøkehu fuÃxLk nkurftøMkLku ¼khík{kt ðuÃkkh fhðkLke {tsqhe ykÃke Lknª.

    *#ø÷uLzLkk hkò suBMk «Úk{Lkk Ëqík Mkh xku{Mk hkuLku snktøkehu ¼khík{kt ðuÃkkh fhðkLke ÃkhðkLkøke ykÃkíkk E.Mk.1613{kt rçkúrxþ EMx ErLzÞk ftÃkLkeLke Mkki«Úk{ ðuÃkkhe fkuXe (Vuõxhe) Mkwhík{kt MÚkÃkkE.

  • *snktøkehu y{ËkðkËLku økËkoçkkË yux÷u fu Äqr¤Þwt þnuh fnu÷wt. *þknòËk þknsnktLku økwshkíkLkwt Mkwçkk 5Ë * hkrþðk¤k rMk¬k *þknsnk * þktríkËkMk ÍðuheLku-{ÞwhkMkLk *þknsnktLkk Mk{Þøkk¤k{kt økwshkík{kt ¼Þtfh MkíÞkrþÞku Ëwfk¤ *ykihtøkÍuçkLke MkqçkuËkhe Ëhr{ÞkLk økwshkík{kt fuVe ÃkeýkykuLkwt ònuh{kt ðu[ký

    yxfkððkLkwt fkÞo ÚkÞwt *þuX þktríkËkMk Íðuheyu çktÄkðu÷k r[tíkk{ýe ÃkkïoLkkÚk ËuhkMkhLku fwÔðík-W÷-

    EM÷k{ Lkk{f {rMsË{kt *þknsnktLkk þkMkLkfk¤{kt y{ËkðkËLkk þkneçkkøk yLku {kuíkeþkne {nu÷Lke

    h[Lkk ÚkE níke

  • *ykihtøkÍuçk *ykihtøkÍuçkLkku sL{ økwshkíkLkk ËknkuË{kt * E.Mk.1664{kt ò{LkøkhLkk hksðe hkÞrMktn rðÿkun={w½÷kuyu

    ò{LkøkhLku fçsu fhe íkuLku EM÷k{kçkkË *økwshkíkLkk rnLËwyku WÃkh E.Mk.1680{kt Vhe sSÞk ðuhku Ëk¾÷ *ykihtøkÍuçkLkk þkMkLk{kt {hkXk þkMkf rþðkSyu E.Mk.1664 {kt Mkwhík ÷qtxâwt

    níkwt.

    *{nkuçkík¾kLk - E.Mk.1663-68 *çknkËwh¾kLk - E.Mk.1668-70 *Mkwhík çktËhLkku rðfkMk Úkíkkt ykihtøkÍuçkLkk þkMkLk{kt Mkwhík çktËhLku ‘{¬kLkwt

    «ðuþîkh’, ‘çktËય એ {wçkkhf’ ðøkuhu Lkk{kuÚke yku¤¾ðk{kt ykðíkwt

  • *{fçkhku *• çkkçkh -Ãknu÷k ykøkúkLkk ykhk{ çkkøk{kt yLku ÃkAe fkçkw÷{kt *• nw{kÞw - rËÕne *• yfçkh - ykøkúk *• snktøkeh - ÷knkih *• þknsnkt – ykøkúk (íkks{n÷{kt {w{íkksLke fçkh ÃkkMku ËVLkkðkÞku)

    *• ykihtøkÍuçk - ¾w÷ËkçkkË

  • *{hkXk Mk{Þøkk¤kLkwt økwshkík * ળાશજી * સળલાજી વાંબાજી ઇકજી(તાાંજય) *વાંબાજી યાજાયાભ *વાહજુી સળલાજી-૨ વાંબાજી-૨ * યાજાયાભ-૨

    *{hkXk Mk{Þøkk¤kLkwt økwshkík * ળાશજી * સળલાજી વાંબાજી ઇકજી(તાાંજય) *વાંબાજી યાજાયાભ *વાહજુી સળલાજી-૨ વાંબાજી-૨ * યાજાયાભ-૨

    *{hkXk Mk{Þøkk¤kLkwt økwshkík * ળાશજી * સળલાજી વાંબાજી ઇકજી(તાાંજય) *વાંબાજી યાજાયાભ *વાહજુી સળલાજી-૨ * યાજાયાભ-૨

  • *E.Mk.1716{kt 5uþðk çkk÷kS rðïLkkÚku økwshkík{kt {hkXk Mk¥kkLkku rðMíkkh fhðk ¾tzuhkð Ëk¼kzuLke rLk{ýqf fhe. ¾tzuhkð Ëk¼kzu ÃkwýuLkk hksfkhý{ktÚke {wõík Lk ÚkE þfíkk íkuykuyu økwshkíkLkku nðk÷ku MkhËkh ftÚkkS fË{, દાભાાંS økkÞfðkz yLku rÃk÷kShkð økkÞfðkzLku MkkUÃÞku. * Ãkuþðk çkk÷kS rðïLkkÚk yLku Ëk¼kzuyu {w½÷ çkkËþkn {wnB{Ëþkn ÃkkMkuÚke økwshkík{ktÚke [kuÚk

    W½hkððkLkku nf {u¤ÔÞku. *¾tzuhkð Ëk¼kzuLkwt {]íÞw Úkíkkt íkuLkk Ãkwºk ºktçkfhkÞ Ëk¼kzu økwshkík{kt Mk¥kkÄeþ ÚkÞk. íkuýu

    økwshkík{ktÚke ÃkuþðkELku LkkçkqË fhðk «ÞíLkku fÞko. ykÚke Ãkuþðk yLku ºktçkfhkÞ Ëk¼kzu ðå[u z¼kuE ÃkkMku ¼e÷Ãkwh økk{u ¼Þtfh ÞwØ ÚkÞwt, su{kt ºktçkfhkÞ {hkÞk. ytíku Ëk¼kzu yLku økkÞfðkz fwxwtçku ÃkuþðkLke Mk¥kk {kLÞ hk¾e økwshkíkLke [kuÚkLke ykðf{ktÚke ÃkuþðkLku rnMMkku ykÃkðkLkwt Lk¬e fÞwO. *ºktçkfhkÞ Ëk¼kzuLkk Ãkwºk Þþðtíkhkð Mkøkeh nkuðkÚke rÃk÷kShkð økkÞfðkzu økwshkíkLke Mk¥kk

    nkÚk{kt ÷eÄe. *E.Mk.1734{kt ðzkuËhk økkÞfðkzLke hksÄkLke çkLÞwt. *ytøkúuòu yLku Ãkuþðk çkkShkð çkeòLkk MktçktÄku ðýMkíkk çkkShkð çkeòyu økwshkíkLkku Eòhku fkÞ{

    {kxu økkÞfðkzLku MkkUÃke ËeÄku.

  • ðkufh fhkh (ðkufh Mkux÷{uLx-E.Mk.1807-08)

    *{hkXk îkhk Ëh ð»kuo W½hkððk{kt ykðíke ¾tzýeLku {w÷føkehe fnuðkíkwt. *{w½÷ Mkqçkk/VkusËkhLke ¾tzýeLku òuhík÷çke fnuðkíkwt. *su Mk{Þu ðzkuËhkLkk hurMkzuLx ytøkúus fLko÷ yu÷ufÍkLzh ðkufh níkk. *ðzkuËhkLkk ykLktËhkð økkÞfðkzLkk «ríkrLkrÄ rðê÷ ËuðkS níkk. *fkÞ{e ¾tzýe Lk¬e fhðk Mkkihk»xÙLkk hksðeyku MkkÚku [[ko fhe *fkrXÞkðkzLkk hksðeykuLku {kuhçke hkßÞLkk ½txw økk{u çkku÷kÔÞk. *¾tzýe MktçktÄe [[ko ÃkAe 153 hkòyku MkkÚku swËk-swËk fhkh fhðkLkwtLk¬e ÚkÞwt. *E.Mk.1807Lkk {u {neLkk{kt {kuhçkeLkk ½txw økk{u fhkh ÚkÞk íkuLku ðkufh fhkh

    fnuðkÞ Au.

    *Mkkihk»xÙLkk hksðeyku, ytøkúus yLku økkÞfðkz ðå[u yk ðkufh fhkh ÚkÞku níkku.

  • *MkÞkShkð økkÞfðkz-3 *þkMkLkfk¤ :E.Mk.1875-1939 *{q¤Lkk{ : økkuÃkk¤hkð økkÞfðkz sL{ : fki÷ký økk{ (E.Mk.1863{kt) *rÃkíkk : fkrþhkð økkÞfðkz {nkhk»xÙ {k÷uøkktð LkkrMkf rsÕ÷ku. *E.Mk.1896{kt y{hu÷e 5høkýkLkk 10 økk{ku íÞkhçkkË ðzkuËhk hkßÞLke ytËh

    VhSÞkík «kÚkr{f rþûký E.Mk.1905Úke h{uþ[tÿ Ë¥kLke {ËËÚke ÷køkw 5kzu Au.

    *[hkuíkh híLk {kurík¼kE y{eLkLke {ËËÚke ÃkwMíkfk÷Þ «ð]r¥k fhe Au. *zkì.çkkçkkMkknuçk yktçkuzfh çkhkuzk hkßÞLke rþ»Þð]r¥k {u¤ðeLku y{urhfk fku÷trçkÞk

    ÞwrLkðrMkoxe yÇÞkMk yÚkuo økÞk íkÚkk íÞkhçkkË ðzkuËhk hkßÞ{kt Lkkufhe Ãký fhe níke.

    *E.Mk.1908{kt çkUf çkhkuzkLke MÚkkÃkLkk fhe níke. *E.Mk.1881{kt çkhkuzk fku÷us ykuV MkkÞLMkLke MÚkkÃkLkk fhe su ÃkkA¤Úke

    E.Mk.1949{kt yu{.yuMk.ÞwrLkðrMkoxe ònuh ÚkE níke íkÚkk çkhkuzk fku÷us{kt ytøkúuSLkk

    «kuVuMkh íkhefu yhrðtË ½ku»k òuzkÞu÷k níkk.

  • *E.Mk. 1498 ðkMfku-Ë-økk{k økwshkíke fkLkS {k÷{ yLku EçLk {SËLke {ËËÚke fkr÷fx çktËh Ãknkut[u Au. *E.Mk. 1535 ÃkkuxwoøkeÍ økðLkoh LkwLkk-ze-fwLnk Ëeð fçsu fhu *E.Mk. 1608 ytøkúus fuÃxLk rðr÷Þ{ nkurftøMk nuõxh Lkk{Lkk snks{kt MkVh fhe Mkwhík çktËhu

    Wíkhu Au yLku snktøkehLkk Ëhçkkh{kt òÞ Au. *E.Mk. 1612 fuÃxLk çkuMx Mkwhík ÃkkMku ÃkkuxwoøkeÍkuLku nhkðu Au. *E.Mk. 1613 ytøkúuòu ÃkkuíkkLke «Úk{ ðuÃkkhe fkuXe Mkwhík{kt MÚkkÃku Au. *E.Mk. 1615 #ø÷uLzLkk hkò suBMk «Úk{Lkku Ëqík çkLke Mkh xku{Mk hku snktøkehLkk Ëhçkkh{kt

    ykðu Au, suLku snktøkehu Mkwhík, ¾t¼kík yLku y{ËkðkË{kt ðuÃkkhe fkuXe MÚkkÃkðkLke {tsqhe ykÃke

    níke. *E.Mk. 1668 £uL[ £kLfMkkuMk fuhkuLku ykihtøkÍuçk ÃkkMkuÚke ÃkhðkLkøke {u¤ðe Mkwhík ¾kíku ðuÃkkhe

    fkuXe MÚkkÃke níke.

  • *økwshkík{kt Mkk{krsf MkwÄkhkLke [¤ð¤

    *{kLkðÄ{o Mk¼k *MÚkk5Lkk -1844 *MÚkkÃkf - Ëwøkkohk{ {nuíkk (Mkwhík{kt) *MkÇÞku - rËLk{rýþtfh, ËkËkuçkk, Ëk{kuËhËkMk, Ëwøkkohk{ *5h{ntMk Mk¼k *MÚkkÃkLkk E.Mk.1849-50 * MÚkkÃkf - ËkËkuçkk ({wtçkE{kt) *5h{ntMk Mk¼k økwÃík heíku {¤e LkkíkòíkLkk ¼tsLkLkk fkÞo¢{ íkhefu Ãkkô ¼ûkýLkku fkÞo¢{ fhíkk níkk.

  • *MðËuþe rníkuåAw {tz¤e *• MÚkkÃkLkk - E.Mk.1851 *• MÚkkÃkf - Lk{oËþtfh (Mkwhík{kt) *çkwrØðÄof Mk¼k *• MÚkk5Lkk E.Mk.1851 *• MÚkkÃkf - Lk{oËþtfh yLku fhMkLkËkMk ({wtçkE{kt) *• fLÞk fu¤ðýeLku W¥kusLk ykÃkðkLkwt fkÞo fÞwO. *fhMkLkËkMku ði»ýð Mkt«ËkÞLkk Ãkwrü {køkoLkk {nkhkòuLke ÷e÷k W½kze Ãkkze

    íku{ktÚke {nkhks ÷kÞçk÷ fuMk WËT¼ÔÞku

  • *¿kkLk «[khf Mk¼k *• MÚkkÃkf - {wtçkELkk ÃkkhMkeyku (ËkËk¼kE LkðhkuS) *fkrXÞkðkz rÚkÞkuMkkurVf÷ MkkuMkkÞxe *(rÚkÞkuMkkurVf÷ ÷kus) *• MÚkkÃkLkk -E.Mk.1882 *• MÚkkÃkf - ðh÷ Ëhçkkh nrhrMktnS, ¼kðLkøkh yu.ze.Mke. {whkËy÷e çkuøk, s{þuËS WLkkðk¤k

  • **økwshkík{kt yMktíkku»kLkk fkhýku *1) MkwhíkLkk {ktzðeLkk Lkðkçk yLku Ãkkhze, ÃkkhLkuhk hkßÞ ¾k÷Mkk ÚkÞk. *2) fåALkk hý{ktÚke ykÞkík Úkíkwt {eXwt rMktËwh ¼hðk{kt ykðu÷ fkuÚk¤k{kt {kuf÷ðk{kt ykðíkk ÷k÷ ÚkE síkkt Ä{o¼úü fhðk Mkhfkhu økkÞLkwt ÷kune

    AktxðkLke yVðkÚke ÷kufku [kufe WXâk.

    *3) hksðe Ãkrhðkhku îkhk ELkk{{kt ykÃkðk{kt ykðu÷e s{eLk, òøkeh suLke MkLkË Lk níke íkuðe ELkk{ fr{þLkLke fw÷ s{eLkLkk 25% ¾k÷e økwshkík{kt s

    níke su ¾k÷Mkk fhðk{kt ykðe níke.

    *4) økwshkíkLkku fkÃkz ðýfhLkku ÄtÄku ¼ktøkíkk íkuyku ¾uík{sqh çkLkíkk hku»k níkku.

    *5) ø÷kr÷ÞhLkk ÷~fhLkk ytøkúus rðhkuÄe MkirLkfkuyu økwshkíkLkk Xkfkuhku yLku MkirLkfkuLku ytøkúuòu rðhwØ W~fuÞko.

  • *økwshkík{kt ¢ktríkLke þYykík *ð»ko 1857Lkk y{ËkðkË{kt 7{e huS{uLxLkk MkqçkuËkhu çk¤ðkLkwt Lkuík]íð ÷eÄw

    *rçkúrxþ Mkhfkh íkhV ð÷ý Ähkðíkk ðzkuËhkLkk {nkhkò ¾tzuhkðLku Ãk˼úü fhe ðzkuËhkLkku fçkòu ÷uðk {Õnkhhkð,

    þkneçkkøk{kt çkkÃkw økkÞfðkz, ¼kW Mkknuçk Ãkðkh yLku hkò

    ¼kUMk÷uyu fkðíkhwt fÞwO. yk{kt MkV¤íkk Lk {¤e.

  • **rðò5wh- LÞk÷[tË Íðuhe * Ãkkxý {økLk÷k÷ Ãkxu÷ * ¾uzk sÞMktn Xkfkuh *ykýtË {w¾e økhçkzËkMk (yktËk{kLk{kt {]íÞw ÃkkBÞk) *Mkt¾uzk YÃkk LkkÞf, fu¤ð LkkÞf *{wzuxe Xkfkuh Mkwhs{÷ *Akuxk WËuÃkwh íkkíÞk xkuÃku ({q¤ Lkk{- hk{[tÿ Ãkktzwhtøk xkuÃku) *îkhfk yku¾k ¼kuò {kýuf, òuÄk {kýuf, {q¤w {kýuf

  • *1857Lkk Mktøkúk{ Mk{Þu økwshkík{kt hÌkk nkuÞ ÔÞrõík * ÔÞrõík MÚk¤ rðøkík

    * LkkLkk Mkknuçk rMknkuh, ¼kðLkøkh økwÃík Lkk{ - ËÞkLktË MkhMðíke * íkkíÞk xkuÃku LkhrMktn xufhe, LkðMkkhe økwÃík Lkk{ - xnu÷ËkMk *htøkkuS çkkÃkw økhwzuïh økhwzuïhLkk Ãkqòhe {kuhuïh hk{[tÿ *{ki÷ðe r÷Þkfíky÷e Mk[eLk, ÷ksÃkwh Mk[eLkLkk Lkðkçk MkkÚku yýçkLkkð * Úkíkkt ytøkúuòuyu fuË fÞko.

  • *¼khíkeÞ hk»xÙeÞ fkUøkúuMkLkk økwshkík{kt yrÄðuþLk *(1) 18{wt yrÄðuþLk -y{ËkðkË – 1902- *«{w¾ (yæÞûk) : MkwhuLÿLkkÚk çkuLkhS *(2) 23{wt yrÄðuþLk -Mkwhík – 1907 *yæÞûk - hkMkrçknkhe ½ku»k *Mkwhík yrÄðuþLk{kt 1907{kt fkUøkúuMkLkk Mkki«Úk{ ¼køk÷k Ãkzâk. *ytíku Vhe ÷¾LkW yrÄðuþLk{kt 1916{kt çktLku 5ûkku ðå[u Mk{kÄkLk ÚkÞwt

    *(3) 37{wt yrÄðuþLk -y{ËkðkË – 1921 *yæÞûk r[íkhtsLkËkMk *fkÞofkhe nfe{ys{÷ ¾kLk

  • *(4) 52{wt yrÄðuþLk -nrhÃkwhk, Mkwhík – 1938 *yæÞûk Mkw¼k»k[tÿ çkkuÍ *Mkw¼k»k[tÿ çkkuÍu sðknh÷k÷ LkunhwLke yæÞûkíkk{kt hk»xÙeÞ ykÞkusLk Mkr{ríkLke

    h[Lkk fhe níke. suLkk yLÞ MkÇÞku{kt su.ze.rçkh÷k, rðïMkhiÞk ðøkuhuLkku

    Mk{kðuþ Úkíkku níkku.

    *1947 5nu÷k ¼khíkeÞ hk»xÙeÞ fkUøkúuMkLkk fw÷ 56yrÄðuþLkku 5ife fw÷ 4 yrÄðuþLk økwshkík{kt ÞkuòÞk níkk.

    *MÚkkÃkLkk - 28rzMkuBçkh, 1885 *• MÚkkÃkf -yu÷Lk ykuõxkurðÞLk Ìkw{ (yu.yku.Ìkw{) *• «Úk{ yrÄðuþLk -{wtçkELke økkuf¤ËkMk íkusÃkk÷ MktMf]ík ÃkkXþk¤k) *• «Úk{ yrÄðuþLkLkk yæÞûk -ÔÞku{uþ[tÿ çkuLkhS

  • *¢ktríkfkhe yktËku÷Lk *ðzkuËhkLkk fku÷usLkk ytøkúuSLkk પ્રોપેશર yhrðtË ½ku»k yk rð[khMkhýeLkk ÃkwhMfíkko níkk,

    yhrðtË ½ku»kLku økwshkík{kt Mkþ† ¢ktríkLkk «ýuíkk {LkkÞ Au

    *yhrðtË ½ku»kLkk ÃkwMíkf ‘¼ðkLke { trËh’{kt ytøkúuòuLke nfk÷Ãkèe fhðkLke ¼khíkeÞ hkßÞ MÚkkÃkðkLke nkf÷ ÚkE níke.

    * yhrðtË ½ku»ku çkkheLÿLku ¢ktríkLke rËûkk ykÃke yLku çkkheLÿyu Akuxw¼kE ÃkwhkýeLku ykÃke. *økwshkík{kt çkkuBçk çkLkkððkLkwt MkkrníÞ «[r÷ík fhðkLkwt fkÞo LkhrMktn¼kE Ãkxu÷u fÞwO níkwt.

    íku{ýu yk ytøkuLkwt ÃkwMíkf Ëuþe ðLkMÃkríkykuLke Ëðkyku AkÃÞwt níkwt.

    *13 LkðuBçkh, 1909Lkk hkus y{ËkðkË{kt ÷kuzo yLku ÷uze r{LxkuLke þnuhLke Mkðkhe WÃkh çkkuBçk VUfkÞk Ãkhtíkw hkÞÃkwh Ëhðkò çknkh yLku ÃkAe íkhík s ykMxkurzÞk Ëhðkò Ãkh

    VUfkÞu÷k çkkuBçk{kt íkuyku çk[e økÞk. su{kt MktzkuðkÞu÷k {kunLk÷k÷ fk{uïh Ãktzâk, Ãkqò¼kE

    ðfe÷ yLku ðMktíkhkÞ ÔÞkMkLku Mkhfkh Ãkzfe þfe Lknª.

  • *rðËuþ{kt hne ¢ktríkfkhe «ð]r¥k

    *~Þk{Sf]»ý ð{ko *sL{ - 4 ykuõxkuçkh, 1857 *sL{ MÚk¤ - {ktzðe (fåA) *rÃkíkk - fhMkLk ¼kLkwþk¤e *{kíkk - økku{íkeçkkE *ÃkíLke - ¼kLkw{íke çkuLk *{]íÞw - 30{k[o, 1930 SrLkðk, rMðíÍh÷uLz *ËeðkLk íkhefu sqLkkøkZ yLku hík÷k{ hkßÞ{k *íku{ýu Mðk{e ËÞkLktË MkhMðíkeLkk MkkrLkæÞ{kt hne ðuË yLku MktMf]íkLkku yÇÞkMk fÞkuo níkku.

  • *÷tzLk{kt E.Mk.1906{kt ¼khíkeÞ rðãkÚkeoyku {kxu ‘ErLzÞk nkWMk’Lke MÚkkÃkLkk fhe, rx¤f Lke ¼÷k{ýÚke ðeh rðLkkÞf MkkðhfhLku Mfku÷hþeÃk

    ykÃke #ø÷uLz çkku÷kÔÞk níkk, MkkðhfhLku ErLzÞk nkWMkLkku ÷k¼ {éÞku.

    *~Þk{Sf]»ý ð{koyu ‘ErLzÞLk Mkku~Þku÷kuSMx’ Ãkºk Ãký þY fÞwO. *~Þk{Sf]»ý ð{ko ykuõMkVzo ÞwrLkðrMkoxe{kt yÇÞkMk fheLku íÞkhçkkË MktMf]íkLkk «kuVuMkh Ãký hÌkk níkk.

    *~Þk{Sf]»ý ð{koyu 18Vuçkúwykhe, 1905{kt #ø÷uLz{kt ‘ErLzÞLk nku{Y÷ MkkuMkkÞxe’Lke MÚkkÃkLkk fhe níke.

    *fåALke ÞwrLkðrMkoxeLku Ãký ¢ktríkøkwhw ~Þk{Sf]»ý ð{ko fåA ÞwrLkðrMkoxe Lkk{ ykÃkðk{kt ykÔÞwt Au.

  • *{uz{ r¼¾kES fk{k *sL{ - 24MkÃxuBçkh, 1861 -{wtçkE *rÃkíkk - MkkuhkçkS Ãkxu÷ *Ãkrík - YMík{S fk{k *íkuyku ¼khíkeÞ ¢ktríkfkheykuLkk sLkuíkk ({kíkk) fnuðkÞ Au. *÷tzLk{kt ~Þk{Sf]»ý ð{koLkk Ãkrh[ÞÚke ¢ktríkfkhe çkkuBçkðkËe [¤ð¤{kt

    ÍtÃk÷kÔÞwt yLku ytøkúus Mkhfkhu ¼khík ykððk Ãkh «ríkçktÄ {qõÞku.

    *íkuýeyu SrLkðkÚke ‘ðtËu {khík{T’ Ãkºk þY fÞwO níkwt. *rntËLkku Mkki«Úk{ rºkhtøke æðs Ãký fk{kyu ykÃÞku, *íkuýeyu s{oLkeLkk Mxwxøkkzo{kt ¼hkÞu÷e Mk{ksðkËeykuLke rðïÃkrh»kË{kt ð»ko

    1907{kt ÷e÷ku, fuMkhe, ÷k÷ htøkLkku æðs ònuh fÞkuo níkku.

    *íkuykuyu ËkËk¼kE LkðhkuSLkk ¾kMk Mkr[ð íkhefu Ãký fk{ fÞwO níkwt.

  • MkhËkhrMktn hkýk

    *sL{ - 10yur«÷, 1878 *sL{ MÚk¤ - ftÚkkrhÞk, r÷tçkze, MkwhuLÿLkøkh *rLkÄLk - 25{u, 1957, ðuhkð¤ *yÇÞkMk - ykÕ£uz nkEMfq÷, hksfkux (økktÄeSLkk MknyæÞkÞe) *fku÷us yÇÞkMk - yurÕVLMxLk fku÷us íkÚkk ÃkwýuLke VøÞwoMkLk fku÷us *íkuyku Ãkkr÷íkkýkLkk hksfw{kh Mkk{tíkrMktnLke {ËËÚke #ø÷uLz çkurhMxh Úkðk

    økÞk níkk.

    *çkuheMxh ÚkE ÃkuheMkLke Sðý[tÿ yLku W¥k{[tËLke ÍðuhkíkLke ÃkuZe{kt òuzkÞk níkk.

  • *íkuykuLke rÃkMíkku÷Lkku WÃkÞkuøk fhe {ËLk÷k÷ rZtøkhkyu ÷tzLk{kt fLko÷ ðkE÷eLke níÞk fhe níke íkÚkk rðLkkÞf Ëk{kuËh MkkðhfhLke «ríkçktrÄík ÚkÞu÷e ÃkwMíkf

    ‘¼khíkLkku Mðíktºk Mktøkúk{’ «fkrþík fhðk{kt {ËË fhe níke.

    *íkuykuyu {uz{ fk{k MkkÚku s{oLkeLke MxwxøkkzoLkk Mk{ksðkËe Mkt{u÷Lk{kt Ãký ¼køk ÷eÄku níkku.

  • *økkurðtËøkwhw *Ãkt[{nk÷ rsÕ÷k{kt ¼e÷kuLkk økwhw økkurðtËu ¼rõík «[kh fÞkuo níkku yLku

    {kLkøkZ Ãkðoík WÃkh Äqýe ľkðe níke.

    *økwhw økkurðtËLke òý çknkh y{wf ¼e÷kuyu Mktíkhk{Ãkwh hkßÞ Mkk{u çk¤ðku fÞkuo, ykÚke økwhw økkurðtËLku fuË{kt Lkk¾e ytøkúuòuyu sL{xeÃk fhe. yk Mkò Mk{Þu 7

    ð»ko çkkË íku{Lku {wõík fhðk{kt ykÔÞk.

    *økwhw økkurðtËLke ÞkË{kt 63{k ðLk {nkuíMkð nuX¤ Ãkt[{nk÷Lkk {kLkøkZ ¾kíku M{]ríkðLk MÚkkÃkðk{kt ykÔÞwt Au.

    *ð»ko 2015{kt økwshkík Mkhfkhu økkuÄhk ¾kíku ©e økkurðtËøkwhw ÞwrLkðrMkoxeLke MÚkkÃkLkk fhu÷e Au.

  • {kuíke÷k÷ íkuòðík

    *íkuyku ykrËðkMkeLkk {rMknk íkhefu «rMkØ níkk yLku íkuykuyu ðLkðkMke Mkt½Lke MÚkkÃkLkk fhe níke.

    *íku{Lkk îkhk ykrËðkMkeykuLkk WíÚkkLk {kxu {nkhkýk «íkkÃkLku ykËþo YÃku Mðefkhe ‘yufe yktËku÷Lk’ MkV¤íkkÃkqðof [÷kðkÞwt níkwt.

    Ãkk÷ r[íkheÞkfktz - 7{k[o, 1922

    *Lkuíkk {kuíke÷k÷ íkuòðík níkk yLku rðsÞLkøkhLkk Ãkk÷ r[íkheÞk økk{u çkLkkð çkLÞku

    *ykrËðkMke WíÚkkLkLke rðrðÄ 21 {ktøkku yLku ytøkúuòu îkhk 1200 sux÷k rLkËkuo»k ykrËðkMkeykuLke níÞk fhe ËuðkE.

    *yk{ Ãkk÷ r[íkheÞk fktzLke ÞkË MðYÃku 68{ku ðLk {nkuíMkð ytíkøkoík ‘rðhktsr÷ ðLk’ çkLkkððk{kt ykÔÞwt Au.

  • *nku{Y÷ yktËku÷Lk *yuLke çkuMkLxu ð»ko 1916{kt nku{hw÷ ÷eøkLke MÚkk5Lkk fhe *rx¤fu 1916{kt nku{Y÷ ÷eøkLke MÚkk5Lkk fhe. *y{ËkðkË{kt ð»ko 1916{kt nku{Y÷ ÷eøkLke þk¾kLkk MÚkk5f {økLk¼kE

    [íkwh¼kE Ãkxu÷ níkk.

    *ELËw÷k÷ Þkr¿kfu ‘rntË Mkuðf Mk{ks’ Akuze yk ÷zík{kt ÍtÃk÷kÔÞwt.

  • *økktÄeÞwøk *økktÄeS ð»ko 1915{kt ¼khík 5hík VÞko íÞkhÚke íku{Lkk {]íÞw MkwÄeLkk

    Mk{Þøkk¤kLku økktÄe Þwøk fnuðkÞ Au.

  • *økktÄeSLku Ërûký ykr£fk{kt r«xkurhÞk síke xÙuLk{kt økkuhk-fk¤kLkk ¼u˼kðLku fkhýu VMxo õ÷kMkLke rxrfx nkuðk Aíkk MkuLx rÃkxTMk{krhíÍçkøko MxuþLku Wíkkhe

    ËuðkÞk. ykÚke økktÄeSyu Ërûký ykr£fk{kt htøk¼uËLke LkeríkLkku rðhkuÄ fÞkuo

    íÞkhÚke økktÄeSyu ¼khíkeÞ ¢ktríkfkheykuLkwt æÞkLk ¾UåÞwt níkwt.

    *økktÄeS 9òLÞwykhe, 1915Lkk hkus ¼khíkLkk {wtçkELkk yu5ku÷ku çktËhu WíkÞko, «ðkMke ¼khíkeÞ rËðMk

    *økkuÃkk÷f]»ý økku¾÷u-hksLkiríkf økwh *fku[hçk yk©{Lke MÚkkÃkLkk *1915{kt yk©{Lke MÚkkÃkLkk *çkuheMxh Sðý÷k÷ ÃkkMkuÚke çktøk÷ku ¼kzu hk¾e yk©{Lke MÚkkÃkLkk *yk©{Lkwt MÚk¤ 1918{kt fku[hçkÚke Mkkçkh{íke ¾Mkuzðk{kt ykÔÞwt níkwt.

  • *y{]ík÷k÷ rðê÷ËkMk X¬hu (X¬hçkkÃkk) økktÄeSLku yk©{{kt yíÞts ÃkrhðkhLku Mk{kððk ¼÷k{ýe fhe níke, suÚke økktÄeSyu yk©{{kt yíÞts

    Ãkrhðkh ËwËk¼kE yLku ËkLke çknuLk ÃkrhðkhLku yk©{{kt MÚkkLk ykÃÞwt níkwt.

    økkuÄhk Ãkrh»kË

    *1917{kt økktÄeSLke yæÞûkíkk nuX¤ økwshkík Mk¼kLkwt økkuÄhk{kt yrÄðuþLk ¼hkÞwt níkwt.

    *{n{Ë y÷e Íeýk økwshkíke{kt yLku rx¤f {nkhks {hkXe{kt çkkuÕÞk Ãkhtíkw íkuLkk «ð[LkLku ¾kÃkzuoyu økwshkíke{kt Mk{òÔÞwt níktw.

    ðeh{økk{Lke sfkíkçkkhe

    *1917{kt {wtçkEÚke hksfkux síkk ðZðký MxuþLku økktÄeSLku {kuíke÷k÷ ËhS {éÞk yLku ðeh{økk{Lke sfkíkçkkheLkku ºkkMk Ëqh fhkððk ðkík fhe.

    *ð»ko 1927{kt yk sfkíkçkkhe Vhe þY fhe Ëuðk{kt ykðe níke.

  • *y{ËkðkËLke r{÷{sqh nzíkk¤ (Ä{oÞwØ) *«Úk{ rðïÞwØLku (1914-18) fkhýu y{ËkðkËLkk r{÷{sqhkuyu Ãkøkkh

    ðÄkhkLke {ktøkýe fhe níke, íku y{kLÞ Úkíkkt {sqhkuyu Mkk{kLÞ nzíkk¤ Ãkkze

    níke.

    *yLkMkwÞkçkuLku økktÄeSLku yk «&LkLkk rLkfk÷ {kxu fÌkwt íÞkhu økktÄeSyu {sqhkuLke Ãkøkkh ðÄkhkLke {ktøkýeLke íkÃkkMk fhe 35xfk Ãkøkkh ðÄkhkLke {ktøkýe fhe

    ßÞkhu r{÷{kr÷fku 20xfkÚke ðÄw Ãkøkkh ykÃkðk EåAíkk Lknkuíkk

    *ykLktËþtfh ÄúwðLke ÷ðkËe Mðefkhðk{kt ykðe. *«Úk{ rËðMku 35 xfk, çkeò rËðMku 20 xfk yLku çkkfeLkk Mk{Þøkk¤k {kxu

    27.5 xfk Ãkøkkh ðÄkhkLkku [wfkËku ykÔÞku.

    *E.Mk.1920{kt y{ËkðkË{kt {sqh {nksLkLke MÚkk5Lkk ÚkE

  • *Mkkçkh{íke yk©{Lke MÚkkÃkLkk (‘ÓËÞfwts’) *økktÄeSyu Mkkçkh{íke LkËeLkk rfLkkhu E.Mk. 1917{kt Mkkçkh{íke yk©{Lke

    MÚkkÃkLkk fhe.su Mkkçkh{íke yk©{{kt økktÄeSLkk rLkðkMkMÚkkLkLkwt Lkk{

    ‘ÓËÞfwts’ Au.

    *y{ËkðkËLkk r{÷ {kr÷f þuX ytçkk÷k÷ Mkkhk¼kEyu Ãký økktÄeSLku ykrÚkof {ËË fhe níke.

    *¾uzk MkíÞkøkún (1918)- økwshkíkLkku «Úk{ MkíÞkøkún * ð»ko 1917{kt ¾uzk rsÕ÷k{kt yríkð]r»xLku fkhýu Ãkkf ykuAku Úkíkkt ytøkúus

    ÃkkfLke ykLkkðkhe ðÄw yktfe {nuMkq÷ ðMkq÷ðk íkfkËku fhðk ÷køÞk.

    *økktÄeSyu ¾uzk{kt [kh ykLkkÚke ykuAku Ãkkf ÚkÞku nkuÞ íÞkt {nuMkq÷ {kV fhðkLke yLku A ykLkeÚke ykuAku Ãkkf ÚkÞku nkuÞ íÞk {nuMkq÷ {w÷íkðe hk¾ðk

    {køkýe fhe níke Ãkhtíkw ytøkúuòuyu {nuMkq÷ ðMkq÷ðk sÃíke þY fhe.

  • *økktÄeSyu ¾uzk MkíÞkøkún{kt nkÚku çkLkkðu÷k ¾kËeLkk fÃkzk ÃknuÞko yLku Mkki«Úk{ ynª yrntMkkLkku Lkkhku ykÃÞku. nkÚkÚke ðýkÞu÷k ¾kËeLkk fÃkzk ÃknuhðkLke

    økktÄeSyu «rík¿kk ÷eÄe.

    *MkíÞkøkúnLke MkkiÚke {kuxe WÃk÷rçÄ ðÕ÷¼¼kE Ãkxu÷ ËuþLku {éÞk íku Au *fX÷k÷{kt ¾uzk MkíÞkøkúnLkk çkes hkuÃkkÞk níkk * sÃík ÚkÞu÷k ¾uíkhLkku zwtøk¤eLkku Ãkkf Wíkkhe ÷uðk {kunLk÷k÷ ÃktzâkLku Mk÷kn ykÃke

    yLku {kunLk÷k÷ ÃktzâkLku su÷ ÚkE, íÞkh su÷{ktÚke Aqxíkk Mk{Þu økktÄeS

    fX÷k÷Lkk {kunLk÷k÷ ÃktzâkLku ÷uðk økÞk yLk íÞkhu økktÄeSyu {kunLk÷k÷

    ÃktzâkLku zwtøk¤e[kuh fÌkk níkk.

    *yk MkíÞkøkúnLkk çkes þtfh÷k÷ 5he¾u hkuÃÞkt nkuðkLkwt {LkkÞ Au *økqshkík rðãkÃkeX (E.Mk. 1920)

  • *çkkuhMkË MkíÞkøkún (nirzÞk ðuhku-1923) *çkkuhMkË{kt çkkçkhËuðk íku{s çknkhðrxÞkykuLkku ºkkMk níkku yLku çkkuhMkËLkk ÷kufku

    çknkhðrxÞkykuLku MkkÚk ykÃku Au íku{ {kLke ytøkúuòuyu çkkuhMkËLke «ò

    WÃkhY.2,74,000Lkku rþûkkí{f ðuhku LkkÏÞku, su {kÚkkËeX hf{ Y.2-7-0Úkíke

    níke.

    *çkkhzku÷e MkíÞkøkún *1926{kt çkkhzku÷e íkk÷wfk{kt s{eLk {nuMkq÷Lke Vuh ykfýe ÚkE. su Vuh

    ykfýeLkk ¾kuxe heíku íkiÞkh ÚkÞu÷k rhÃkkuxo MkhfkhLku ÃknkUåÞk yLku íku{kt

    30%{nuMkq÷ ðÄkhe ËuðkÞwt níkwt. suÚke ðÕ÷¼¼kE Ãkxu÷u MkhfkhLku Vuh íkÃkkMk {kxu

    òý fhe Ãkhtíkw íkuLkku fkuE Wfu÷ Lk ykðíkk ðÕ÷¼¼kE Ãkxu÷Lku ykøkuðkLk íkhefu

    ÃkMktË fhe ÷zíkLke þYykík fhkE. *વત્માગ્રશ સત્રકા-જુગતયાભ દલે *રેન્ડ રીગ ની સ્થાના

  • *MkrðLkÞ fkLkqLk ¼tøk [¤ð¤ ytíkøkoík Ëktze fq[ (12{k[o - 5yur«÷, 1930) *કર્લમાણજી ભશતેા સચુન *8 {k[o, 1930Lkk hkus y{ËkðkË{kt Mkkçkh{íke *12 {k[o, 1930Lkku rËðMk ¼khíkLke Mðíktºkíkk {kxu {n¥ððLkku Mkkrçkík ÚkÞku.

    Mkðkhu 6-20f÷kfu Ëktze fq[Lke y{ËkðkËLkk Mkkçkh{íke yk©{uÚke þYykík

    ÚkE. su{kt 78 MkkÚkeyku níkk. su «Þký Ãknu÷kt ¾uhMkknuçku ¼sLk økkÞwt íku{s

    nrhLkku {khøk Au þqhkLkku ¼sLk Ãký økðkÞwt.

    *Ëktze fq[Lkwt ytíkh 241{kE÷ (385 rf.{e.) níkwt. *ßÞkhu {nkËuð¼kE ËuMkkEyu Ëktzefq[Lku {nkr¼rLk»¢{ý MkkÚku Mkh¾kðe níke. *Ëktze fq[Lkk ytíku rçkúrxþ Mkhfkhu fhkze økk{uÚke økktÄeSLke ÄhÃkfz fhe níke. *íkr{÷Lkkzw{kt hksøkkuÃkk÷k[kheyu rºk[LkkÃkÕ÷eÚke ðuËkhÛÞ{Lke Þkºkk fhe, *yYý xwfze Ëktzefq[ Mk{Þu ykøk¤Lke ÔÞðMÚkk Mkt¼k¤íke níke.

  • *ÄhkMkýkLkku MkíÞkøkún *અબ્ફાવ તૈમફજીt MkhkursLke LkkÞzw,ભણીરાર *મતૃ્ય-ુબાઈરાર દાજીબાઇ,ફાબ ુહરેુ *rðh{økk{ MkíÞkøkún *rðh{økk{Lkku {kuh[ku {ýe÷k÷ fkuXkhe yLku Äku÷uhkLkku {kuh[ku y{]ík÷k÷ þuXu *rntË Akuzku yktËku÷Lk (1942) *8ykuøkMx, 1942Lkk hkus {wtçkE{kt {Ähkíku økkuðkr¤Þk xuLf ({wrõík {uËkLk){kt {¤u÷e

    fkutøkúuMkLke çkuXf{kt ytøkúuòu ¼khík Lk Akuzu íkku ËuþÔÞkÃke yrntMkf yktËku÷Lk fhðkLkku Xhkð

    ÚkÞku. *અભદાલાદ-જમાંતીરાર ઠાકય *rðLkkuË rfLkkheðk÷k (þneË ðeh rfLkkheðk÷k) økwshkíkLkk «Úk{ þneË ÚkÞk. *1942Lke [¤ð¤ Mk{Þu y{ËkðkËLkk ¾krzÞk rðMíkkh{kt W{kfktík frzÞk økku¤eyu rðtÄkE

    þneË ÚkÞk.

    *þneË ðeh rfLkkheðk÷kLke M{]rík{kt ÷ku fku÷us{kt íkuLkku Ãkkr¤Þku Q¼ku fhkÞku Au yLku «rík ð»ko 9ykuøkMxu íkuLku ©Øktsr÷ yÃkoðk{kt ykðu Au. íku Ãkkr¤Þk Ãkh ‘rËLk ¾qLk fu n{khu Þkhku

    ¼q÷ Lk òLkk’ ÷¾kÞu÷wt Au.

  • *Ëuþe hkßÞkuLkwt rð÷eLkefhý

  • Mkkihk»xÙ ¾ ðøkoLkk hkßÞ íkhefu

    *rðMíkkh{kt MkkiÚke {kuxw hsðkzwt : LkðkLkøkh (ò{Lkøkh) *MkkiÚke LkkLkwt hsðkzwt : ðuòLkku LkuMk *Mkkihk»xÙ hkßÞLkk (¾ ðøkoLkk) fr{þLkh : Lke÷{ çkw[ *Mkki«Úk{ Mk¥kk íÞkøk fhe ¼khíkMkt½{kt òuzkLkkh hksðe : f]»ýfw{khrMktn (¼kðLkøkh)

    *òuzký¾ík{kt 22-1-1948Mkkihk»xÙLkk çkÄk hksðeykuyu hksfkux ¾kíku Mkne fhe ÃkkuíkkLkk hkßÞku ËuþLku yÃkoý fhe y¼qíkÃkqðo çkr÷ËkLk ykÃÞwt níkwt.

    *Mk{Þøkk¤ku :15-2-1948Úke 31-10-1956 *«Úk{ {wÏÞ{tºke : WAtøkhkÞ Zuçkh - 1948-54 *çkeò {wÏÞ{tºke : hrMkf÷k÷ 5he¾ - 1954-56 *hks«{w¾ : ò{ rËøðesÞrMktnS

  • *Mkkihk»xÙ nkEfkuxo LÞkÞkÄeþ : nhrMkؼkE rËðurxÞk *Mkr[ðk÷Þ MÚk¤ : sqLkkøkZ nkWMk/ËeLkËÞk¤ nkurMÃkx÷ *ÄkhkMk¼k MÚk¤ : fkuLkkux nku÷ (yhrðt˼kE {ýeÞkh nku÷) *1951- økhkMkËkhe LkkçkwËe fkÞËku ½zkÞku níkku. •fåA fr{þLkh («rík - fuLÿþkrMkík «Ëuþ)

    •ík¤ økwshkíkLkk rsÕ÷kyku çkLkkMkfktXk, MkkçkhfktXk, y{ËkðkË,¾uzk, ¼Y[, Ãkt[{nk÷, Mkwhík, {wtçkE hkßÞ ytíkøkoík níkkt. sqLk 1949Úke ðzkuËhk Ãký

    {wtçkE hkßÞLkku ¼køk çkLÞwt níkwt.

  • *sqLkkøkZ hkßÞ yLku ykhÍe nfq{ík *þkMkLkfíkko :Lkðkçk {nkuçkík¾kLk ºkeòu (çkkçke ðtþ) *rËðkLk : þknLkðkÍ ¼wèku *«òLkk hûkýkÚkuo ¼khík Mkhfkhu rçkúøkurzÞh økwhwËÞk¤rMktnLkk Lkuík]íð{kt ÷~fh {kufÕÞwt.

    *25-8-1947 : hksfkux{kt ºký MkÇÞkuLke ‘Mkthûký Mkr{rík’Lke h[Lkk - hrMkf÷k÷ Ãkhe¾, suXk÷k÷ òuþe, híkw¼kE yËkýe

    *25-9-1947:ykhÍe nfq{íkLke MÚkk5LkkLke ònuhkík {wtçkELkk {kÄðçkkøk{kt fLkiÞk÷k÷ {wLkþeyu fhe níke. ðzk«ÄkLk- þk{¤ËkMk økktÄe

    * Mkh MkuLkkÃkrík híkw¼kE yËkýeLkk Lkuík]íð nuX¤ ‘ykÍkË sqLkkøkZ VkuÍ’ yÚkðk ‘÷kufMkuLkk’Lkwt økXLk.

    *9LkðuBçkh 1947Lkk hkus sqLkkøkZ {wõík ònuh ÚkÞwt.

  • *{nkøkwshkík yktËku÷Lk *{nkøkwshkík yktËku÷Lk Mk{Þu {kuhkhS ËuMkkE rî¼k»ke *{wtçkE hkßÞLkk {wÏÞ{tºke níkk yLku íkuyku y¾tz *{wtçkE hkßÞLkk Mk{ÚkoLk{kt níkk. *ð»ko 1951{kt 5whw»kku¥k{ËkMk rºkf{ËkMkLkk «{w¾ÃkËu {nkøkwshkík Mke{k Mkr{ríkLke h[Lkk ÚkÞu÷e níke. *1952{kt {nkøkwshkík 5rh»kË ¼kE÷k÷¼kE Ãkxu÷Lkk «ÞkMkÚke rnt{ík÷k÷ þwõ÷Lkk yæÞûkMÚkkLku {¤u÷e. *1956{kt hkßÞkuLkwt 5wLkøkoXLk Úkíkkt økwshkíke ¼k»keykuLkku «Ëuþ fåA, Mkkihk»xÙ yLku ík¤ økwshkíkLkwt rî¼k»ke {wtçkE hkßÞ MkkÚku

    òuzký Úkíkkt økwshkík{kt «çk¤ rðhkuÄe yktËku÷Lk [k÷w ÚkÞk.

  • *7 ykuøkMx, 1956Úke {nkøkwshkík yktËku÷LkLke þYykík *8 ykuøkMx, 1956Lkk hkus y{ËkðkËLke ÷ku fku÷usLkk rðãkÚkeoyku MðÞt¼q nzíkk¤ Ãkkzu Au yLku y{ËkðkË{kt Mkh½Mk Ëhr{ÞkLk

    fkUøkúuMk ¼ðLk çknkh Ëu¾kðku Úkíkk níkk íÞkhu Ãkku÷eMku fhu÷k

    økku¤eçkkh{kt ÃkwLk{[tË , Mkwhuþ ¼è, fkirþf ÔÞkMk íku{s yçËw÷

    ીh¼kE þneË ÚkkÞ Au. * økku¤eçkkhLke íkÃkkMk {kxu h[kÞu÷ Ãkt[ - ðk{LkhkÞ Äku¤rfÞk Ãkt[ *rðãkÚkeo ykøkuðkLkku{kt çkúñfw{kh ¼è, nhenh ¾t¼ku¤ò yLku «çkkuÄ hkð¤ {wÏÞ Lkuíkkyku

  • * {nkøkwshkík [¤ð¤ fhLkkh çkÄk hksfeÞ Ãkûkkuyu 9 MkÃxuBçkh, 1956{kt {nkøkwshkík sLkíkk 5rh»kËLke h[Lkk fhe.

    *{nkøkwshkík sLkíkk Ãkrh»kËLke ykøkuðkLke y{eh LkøkheLkk økheçk Vfeh ELËw÷k÷ Þkr¿kfu ÷eÄe.

    *1-8 ykuõxkuçkh {nkøkwshkík MkÃíkkn WsðkÞ Au. *2 ykuõxkuçkh, 1956Lkk hkus sðknh÷k÷ LkunhwLke Mk¼kLku Mk{ktíkh s ELËw÷k÷ Þkr¿kfLke Mk¼k ÷ku fku÷us{kt ÞkuòE su{kt ÄkhËkh 5Thð[Lkku ÚkÞk

    yLku yMktÏÞ ÷kufkuyu ¼køk ÷eÄku. ynª íkuykuLku ELËw[k[kLkwt rçkhwË {¤u÷wt.

    *8 ykuøkMx, 1958Lkk hkus sLkíkk 5rh»kËu þneË M{khf fkUøkúuMk ¼ðLk Mkk{u ÷k÷ Ëhðkò LkSf MÚkkÃkðkLkku rLkýoÞ ÷eÄku íkÚkk íkuLkwt Lkk{ þneË

    [kuf hk¾ðkLkwt Lk¬e ÚkÞwt. ELËw÷k÷ Þkr¿kfLkk nMíku ¾kt¼e {wfkE.

    *12 ykuøkMx, 1958Lkk hkus ¾kt¼e íkkuze Ãkkzðk{kt ykðe. ykÚke XuhXuh íkkuVkLkku Vhe þY ÚkÞk. suLke Ëu¾hu¾ {kxu 24 f÷kf MðÞtMkuðfku

    hk¾ðk{kt ykÔÞk níkk.

  • *Þþðtíkhkð [kinkýu ¾kt¼e íkkuzðkLkk íkkuVkLkku {kxu fkuxðk÷ Ãkt[Lke h[Lkk fhe, su þneË M{khf MkíÞkøkún 226sux÷k rËðMk [kÕÞku. *y{ËkðkËLkk fktfrhÞk Vqxçkku÷ økúkWLz ¾kíku y÷øk økwshkíkLke {ktøk MðefkhkE.

    *{wtçkE {nkhk»xÙ{kt økÞwt Ãkhtíkw zktøkLkku rððkË ÚkÞku yLku ytíku zktøk økwshkíkLkk Vk¤u ykÔÞwt. *yur«÷, 1960{kt {wtçkE rðMksoLk rçk÷ 5Mkkh ÚkÞwt, rçk÷{kt Lkk{ {nkøkwshkík hk¾ðkLke {ktøkýe fhkE níke Ãkhtíkw íkuLku Lkfkhðk{kt ykðe. *1{u 1960Lkk hkus {wtçkE hkßÞLkk rð¼ksLkÚke {nkhk»xÙ yLku økwshkík yu{ çku hkßÞ yrMíkíð{kt ykÔÞk yLku Mkkçkh{íke yk©{{kt hrðþtfh {nkhksLkk nMíku økwshkík hkßÞLkwt WËT½kxLk ÚkÞwt yLku ÃkËkrÄfkheykuLke þÃkÚkrðrÄ ÚkE.

  • *19MkÃxuBçkh, 1968{kt rníkuLÿ¼kE ËuMkkELke Mkhfkh{kt þneË M{khfLkku «&Lk Wfu÷kÞku yLku ELËw÷k÷ Þkr¿kfLkk nMíku MkhËkh ¼ðLk ÃkkMku ¾wýk{kt

    þneË M{khfLkwt WËT½kxLk ÚkÞwt.